آخرین ویرایش در 1 ساعت ago توسط آوا رحمتی
دلاریزه شدن اقتصاد؛ تهدیدی پنهان برای پول ملی
کلمه کلیدی: انحصار دلار
یک کارشناس اقتصادی با انتقاد از گسترش انحصار دلار در قیمتگذاری و مبادلات داخلی تأکید کرد که تکیه بیش از حد بر دلار، نوعی «خودتحریمی» است که ارزش پول ملی را بهصورت آگاهانه تضعیف میکند و اقتصاد کشور را در برابر تکانههای خارجی آسیبپذیرتر میسازد.
به گفته او، زمانی که هزینه تولید با ریال یارانهای پرداخت میشود اما قیمتگذاری نهایی بر اساس دلار آزاد انجام میگیرد، نتیجهای جز گرانفروشی، فشار بر مصرفکننده و انتقال تورم ارزی به کالاهای کاملاً داخلی ندارد.
دلاریزه شدن ذهنی اقتصاد؛ خطری بزرگتر از تحریم
این کارشناس معتقد است تبدیل دلار به معیار اصلی ارزشگذاری در اقتصاد ایران، حتی در بخشهایی که هیچ ارتباطی با تجارت خارجی ندارند، باعث بازتولید تورم ارزی و شرطی شدن اقتصاد به نوسانات یک ارز متخاصم میشود.
او این روند را «دلاریزه شدن ذهنی اقتصاد» توصیف کرد؛ پدیدهای که به گفته وی، از بسیاری از تحریمهای خارجی مخربتر است، زیرا رقیب پول ملی را در داخل کشور تقویت میکند.
درسهای تاریخی؛ وقتی آمریکا رقیب دلار را حذف کرد
در این یادداشت به تجربه تاریخی آمریکا در سال ۱۹۳۳ اشاره شده است؛ زمانی که دولت این کشور برای جلوگیری از تبدیل طلا به رقیب دلار، نگهداری طلا را برای شهروندان ممنوع کرد. نویسنده معتقد است این اقدام نشان میدهد کشورها برای حفظ اقتدار پول ملی، حتی داراییهای امن را نیز از میدان خارج میکنند؛ در حالی که ایران با رسمیت دادن به دلار، عملاً رقیبی قدرتمند برای ریال ساخته است.
وابستگی به دلار؛ دام استراتژیک برای اقتصاد ایران
به باور این کارشناس، اتصال شریانهای حیاتی اقتصاد به ارزی که کنترل آن در واشنگتن است، یک «دام استراتژیک» محسوب میشود. او تأکید میکند که تجربه کشورهایی مانند روسیه نشان داده است که قطع وابستگی به سوئیفت و دلار نهتنها ممکن است، بلکه میتواند اقتصاد را مقاومتر کند.
نمونههای جهانی از کاهش وابستگی به دلار
- افزایش چندبرابری تجارت روسیه با چین و هند پس از حذف سوئیفت
- گسترش استفاده از ارزهای ملی در تسویهحسابهای دوجانبه
- شکلگیری شبکههای مالی مستقل از غرب
این نمونهها به گفته نویسنده، نشان میدهد که دلار و سوئیفت «تنها مسیر» نیستند و میتوان جایگزینهای امنتری طراحی کرد.
حرکت به سوی نظام مالی چندقطبی؛ فرصتی برای ایران
او معتقد است ایران میتواند با پیشگامی در مسیر کاهش وابستگی به دلار، به یکی از معماران نظام مالی چندقطبی تبدیل شود. ایجاد پیمانهای پولی، اتصال شبکههای پرداخت ملی و توسعه بازارهای تهاتری از جمله ابزارهایی است که میتواند تحریمها را بیاثر کند.
تورم انتظاری و نقش شرکتهای داخلی
بخش بزرگی از تورم موجود در کشور، به گفته نویسنده، ناشی از «انتظارات تورمی دلاری» است. او تأکید میکند که شرکتهای دولتی و خصولتی باید پیشگام خروج از قیمتگذاری دلاری شوند، زیرا نمیتوان ادعای جنگ اقتصادی داشت اما در عمل دلار را مبنای محاسبات داخلی قرار داد.
بازگشت به ریال؛ پیششرط ثبات اقتصادی
این یادداشت نتیجه میگیرد که تغییر ریل از اقتصاد دلاری به اقتصاد ریالمحور، تنها راه دستیابی به ثبات قیمتها، احیای قدرت خرید مردم و تقویت استقلال اقتصادی کشور است. به باور نویسنده، احیای پول ملی به معنای احیای هویت ملی در عرصه اقتصاد است و بدون آن، کنترل تورم و ایجاد رفاه پایدار ممکن نخواهد بود.
آوا رحمتی
من فارغالتحصیل رشته حقوق هستم و از دوران دانشگاه به مسائل اجتماعی و حقوقی علاقه داشتم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۷ با نوشتن مقالات تحلیلی در وبسایتهای خبری کوچک آغاز کردم. پس از کسب تجربه، به عنوان خبرنگار میدانی در حوزه مسائل اجتماعی با چندین روزنامه معتبر همکاری کردم و اکنون به عنوان دبیر بخش اجتماعی و گزارشهای تحقیقی در یک مجله خبری معتبر فعالیت میکنم. تلاش من این است که صدای افرادی باشم که کمتر شنیده میشوند و به بهبود شرایط جامعه کمک کنم.
