آخرین ویرایش در 7 ساعت ago توسط آوا رحمتی
تبریز- معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از پیشبینی تولید حدود ۱۴ هزار تن بادام در استان طی سال جاری خبر داد و توسعه ارقام دیرگل و مقاوم به سرما را یکی از راهکارهای اصلی افزایش بهرهوری باغهای بادام عنوان کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، صادق نادری صومعه با اشاره به ظرفیتهای استان در زمینه تولید بادام اظهار کرد: شرایط اقلیمی، ارتفاع مناسب و ظرفیتهای خاکی آذربایجان شرقی، زمینه مناسبی برای توسعه باغهای بادام فراهم کرده است. با این حال، برای کاهش نوسان تولید باید انتخاب ارقام مناسب و مدیریت علمی باغها مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
سطح زیرکشت بادام در آذربایجان شرقی به بیش از ۹ هزار هکتار رسید
بر اساس اعلام معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، در حال حاضر حدود ۹ هزار و ۴۰ هکتار از اراضی باغی استان به کشت بادام اختصاص دارد که از این میزان، حدود ۸ هزار و ۸۶۰ هکتار باغ بارور و ۱۸۰ هکتار نیز باغهای غیر بارور هستند.
آذربایجان شرقی در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱ هزار تن بادام تولید کرده است و برآوردهای جدید نشان میدهد میزان تولید این محصول در سال ۱۴۰۵ میتواند به حدود ۱۴ هزار تن افزایش پیدا کند.
این استان بر اساس آخرین آمارنامه رسمی کشاورزی کشور در سال ۱۴۰۲، از نظر سطح زیرکشت بادام رتبه ششم و از نظر میزان تولید رتبه پنجم کشور را در اختیار داشته است.
شبستر مهمترین قطب تولید بادام استان است
شبستر همچنان به عنوان مهمترین منطقه تولید بادام در آذربایجان شرقی شناخته میشود و حدود ۲ هزار هکتار از باغهای بادام استان در این شهرستان قرار دارد.
پس از شبستر، شهرستان عجبشیر با حدود یک هزار و ۸۰۰ هکتار و اسکو با حدود یک هزار و ۴۰۰ هکتار، بیشترین سطح باغهای بادام استان را به خود اختصاص دادهاند.
اهمیت این محصول تنها به میزان تولید محدود نمیشود؛ بادام به دلیل قابلیت نگهداری، امکان فرآوری و کاربرد در صنایع مختلف غذایی از جمله تولید محصولات آجیلی، شیرینی و کیک، ظرفیت مناسبی برای ایجاد ارزش افزوده و توسعه صادرات غیرنفتی دارد.
سرمازدگی همچنان یکی از تهدیدهای اصلی باغهای بادام است
یکی از مشکلات مهم باغداران بادام در آذربایجان شرقی، سرمای دیررس بهاره است. برخی ارقام بومی به دلیل زودگل بودن، در زمان گلدهی با سرمای بهاره مواجه میشوند و همین موضوع میتواند میزان محصول نهایی را به شکل چشمگیری کاهش دهد.
کاهش فعالیت حشرات گردهافشان، خودناسازگاری برخی ارقام و کمبود دانش فنی نیز از دیگر عواملی هستند که بر میزان تولید اثر میگذارند. طبق اعلام جهاد کشاورزی استان، در بعضی سالها خسارت ناشی از این عوامل در باغهای بادام به ۴۰ تا ۸۰ درصد نیز رسیده است.
در مقابل، انتخاب ارقام دیرگل و مقاوم به سرما میتواند احتمال آسیب به شکوفهها را کاهش دهد و ثبات تولید را افزایش دهد.
عملکرد باغهای مدیریتشده میتواند به ۸ تن در هکتار برسد
آمارهای ارائهشده درباره عملکرد باغهای بادام نشان میدهد میان باغهای معمولی و باغهای مدیریتشده فاصله قابل توجهی وجود دارد. متوسط عملکرد باغهای بادام استان در سال ۱۴۰۴ حدود یک تن در هکتار بوده، در حالی که باغهای شاخص و دارای مدیریت مناسب توانایی تولید ۷ تا ۸ تن در هکتار را دارند.
به همین دلیل، اصلاح شیوه مدیریت باغ، تغذیه مناسب، انتخاب رقم سازگار با منطقه و رعایت اصول فنی میتواند نقش مهمی در افزایش بهرهوری باغداران داشته باشد.
بررسی ۶۰ ژنوتیپ برای انتخاب ارقام مناسب
برای شناسایی ارقام سازگارتر با شرایط اقلیمی آذربایجان شرقی، طرح ملی پایداری ۶۰ ژنوتیپ بادام در باغ ۱۴۴ هکتاری دریان شهرستان شبستر در حال اجراست.
در این طرح، ژنوتیپهای مختلف از نظر ویژگیهایی مانند میزان عملکرد و زمان گلدهی مورد بررسی قرار میگیرند تا گزینههای مناسب برای توسعه باغهای جدید و جایگزینی باغهای کمبازده شناسایی شوند.
در انتخاب ارقام جدید، عواملی همچون دیرگل بودن، مقاومت در برابر سرمای بهاره، خودگشنی، مقاومت در برابر بیماریها، سهولت برداشت و میزان عملکرد اهمیت ویژهای دارند.
رقم تونو در توسعه باغهای بادام مورد توجه قرار گرفته است
در میان ارقام مورد استفاده در طرحهای اصلاح و توسعه باغهای بادام استان، رقم تونو نیز مورد توجه قرار گرفته است. خودگشن بودن، دیرگلدهی، کیفیت مغز، سهولت برداشت و مقاومت مناسب در برابر برخی بیماریهای قارچی از جمله ویژگیهایی است که این رقم را برای برخی برنامههای توسعهای مناسب کرده است.
با توجه به محدودیت منابع آب در بسیاری از مناطق، توسعه اصولی باغهای بادام میتواند از منظر مدیریت منابع نیز اهمیت داشته باشد. این محصول در مقایسه با برخی محصولات باغی مقاومت نسبتاً مناسبی در برابر خشکی دارد و در صورت انتخاب رقم و مدیریت صحیح، میتواند به افزایش بهرهوری آب و خاک کمک کند.
در مجموع، افزایش تولید بادام در آذربایجان شرقی تا سطح ۱۴ هزار تن، در کنار توسعه ارقام سازگار با اقلیم و ارتقای مدیریت باغها، میتواند ظرفیت اقتصادی این محصول را در استان افزایش دهد و زمینه بیشتری برای فرآوری، ایجاد ارزش افزوده و توسعه صادرات فراهم کند.
آوا رحمتی
نویسنده و خبرنگار حوزه اجتماعی
آوا رحمتی، روزنامهنگار و نویسنده حوزه اجتماعی، فعالیت حرفهای خود را با تمرکز بر موضوعات اجتماعی و حقوقی آغاز کرده است. علاقه او به بررسی مسائل جامعه و روایت دغدغههای شهروندان، مسیر کاریاش را به سمت تولید محتوای تحلیلی و گزارشهای اجتماعی هدایت کرده است.
او پس از فارغالتحصیلی در رشته حقوق، از سال ۱۳۹۷ با نگارش مقالات تحلیلی برای رسانههای خبری فعالیت خود را آغاز کرد و در ادامه با حضور در حوزه خبرنگاری میدانی، تجربه بیشتری در پوشش مسائل اجتماعی و تهیه گزارشهای تحقیقی به دست آورد.
رحمتی در حال حاضر به عنوان دبیر بخش اجتماعی و گزارشهای تحقیقی یک مجله خبری فعالیت میکند و موضوعات مرتبط با جامعه، حقوق شهروندی و مسائل کمتر دیدهشده اجتماعی را دنبال میکند.
رویکرد حرفهای او بر شنیدن روایتهای مختلف، توجه به گروههای کمتر شنیدهشده جامعه و ارائه گزارشهایی دقیق و مسئولانه درباره مسائل اجتماعی است.
