تنش‌های ایران و آمریکا چگونه مسیر جابه‌جایی کالا به اروپا را تغییر داده است؟

آخرین ویرایش در 2 ساعت ago توسط آوا رحمتی

ادامه درگیری نظامی میان ایران و آمریکا و افزایش ناامنی در مسیرهای مهم منطقه، آثار خود را تنها در حوزه نظامی و سیاسی نشان نمی‌دهد. تجارت خارجی، حمل‌ونقل بین‌المللی، بیمه محموله‌ها، هزینه سوخت و زمان جابه‌جایی کالا نیز از جمله بخش‌هایی هستند که در چنین شرایطی تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

در روزهای اخیر، کاهش قابل توجه تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز بار دیگر اهمیت این مسیر راهبردی را برای تجارت منطقه و جهان نشان داده است. بر اساس داده‌های منتشرشده در ۱۶ سپتامبر، روز قبل تنها چهار کشتی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ در حالی که میانگین تردد ۱۰ روز گذشته ۱۸ کشتی در روز بوده است.

این شرایط به آن معنا نیست که تجارت ایران با سایر کشورها متوقف شده است، اما ریسک و پیچیدگی حمل کالا را افزایش می‌دهد. برای صاحبان کالا، صادرکنندگان و واردکنندگان، انتخاب مسیر حمل، نوع وسیله نقلیه، زمان‌بندی ارسال و بررسی مقررات مقصد اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

جنگ چگونه زنجیره تجارت خارجی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

تجارت بین‌المللی به مجموعه‌ای از مسیرهای زمینی، هوایی و دریایی وابسته است. هرگونه ناامنی در یکی از این مسیرها می‌تواند باعث تغییر برنامه شرکت‌های حمل‌ونقل یا افزایش هزینه‌های عملیاتی شود.

در حمل دریایی، موضوع فقط عبور کشتی از یک مسیر مشخص نیست. شرکت‌های کشتیرانی باید ریسک امنیتی، هزینه سوخت، بیمه، دسترسی به بنادر و احتمال تأخیر را نیز در نظر بگیرند. کاهش تردد در هرمز در شرایط فعلی نمونه‌ای از همین اثرگذاری است.

از سوی دیگر، اختلال در یک مسیر اصلی می‌تواند فشار بیشتری بر مسیرهای جایگزین وارد کند. افزایش زمان سفر، نیاز به تغییر مسیر و هزینه‌های بیشتر سوخت و عملیات بندری، در نهایت می‌تواند قیمت تمام‌شده حمل کالا را افزایش دهد.

تجارت ایران و اروپا؛ مسیری که همچنان ادامه دارد اما پیچیده‌تر شده است

تجارت ایران و اروپا پیش از تشدید بحران‌های اخیر نیز با محدودیت‌های تحریمی و مالی متعددی روبه‌رو بود. بر اساس داده‌های یوروستات، ارزش تجارت کالایی اتحادیه اروپا و ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۷۲ میلیارد یورو بوده که نزدیک به ۲.۹۷ میلیارد یورو از آن مربوط به صادرات اتحادیه اروپا به ایران بوده است. هلند نیز یکی از کشورهای مهم اروپایی در تجارت با ایران محسوب می‌شود.

در همین حال، اتحادیه اروپا مجموعه‌ای از محدودیت‌های اقتصادی و حمل‌ونقلی مرتبط با ایران را اعمال کرده است. این محدودیت‌ها در برخی موارد حوزه‌های مالی، تجاری و حمل‌ونقل را نیز دربرمی‌گیرند و به همین دلیل شرکت‌ها پیش از ارسال محموله باید مقررات مربوط به نوع کالا، شرکت‌های طرف معامله و مسیر حمل را بررسی کنند.

بنابراین در شرایط فعلی، ارسال یک محموله به اروپا صرفاً انتخاب یک شرکت حمل و تعیین مقصد نیست؛ بلکه مسیر حمل، نوع کالا، مقررات مقصد و شرایط عملیاتی مسیر نیز باید در نظر گرفته شود.

حمل زمینی به اتریش؛ مسیر جایگزین برای بخشی از محموله‌ها

در میان روش‌های مختلف حمل، حمل زمینی می‌تواند برای برخی کالاهایی که مقصد آنها کشورهای اروپایی است، اهمیت بیشتری پیدا کند؛ به‌خصوص زمانی که صاحب کالا به دنبال استفاده از مسیرهای زمینی و اتصال شبکه حمل منطقه‌ای به اروپای مرکزی باشد.

اتریش به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در مرکز اروپا، به شبکه حمل‌ونقل کشورهای مختلف اروپایی متصل است. در نتیجه، برای برخی محموله‌هایی که از ایران به اروپای مرکزی ارسال می‌شوند، بررسی گزینه‌های حمل زمینی می‌تواند در کنار حمل هوایی یا دریایی مطرح باشد.

در چنین شرایطی، زمان عبور از مرزها، تشریفات گمرکی، نوع کالا و امکان عبور از مسیر انتخاب‌شده اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل پیش از ارسال محموله، بررسی شرایط روز مسیر ضروری است.

برای آشنایی با جزئیات این روش، ارسال بار زمینی به اتریش یکی از گزینه‌هایی است که می‌تواند برای محموله‌های مناسب این مسیر مورد بررسی قرار گیرد.

حمل هوایی به سوئیس؛ سرعت بیشتر در مقابل هزینه بالاتر

همه کالاها را نمی‌توان با یک روش حمل جابه‌جا کرد. برای محموله‌هایی که زمان تحویل اهمیت بیشتری دارد یا ارزش کالا نسبت به وزن آن بالاست، حمل هوایی می‌تواند گزینه قابل بررسی باشد.

سوئیس نیز به دلیل جایگاه اقتصادی و تجاری خود، مقصد بخشی از کالاهای تجاری و شخصی از نقاط مختلف جهان است. با این حال، ارسال کالا به این کشور مستلزم توجه به مقررات ورود کالا، نوع محموله، اسناد موردنیاز و محدودیت‌های احتمالی است.

در شرایطی که مسیرهای زمینی یا دریایی با ریسک و تأخیر بیشتری مواجه می‌شوند، حمل هوایی می‌تواند برای برخی محموله‌ها راهکاری برای کاهش زمان حمل باشد؛ البته هزینه آن معمولاً بالاتر است و نوع کالا نیز در امکان ارسال مؤثر است.

به همین دلیل، بررسی گزینه ارسال بار هوایی به سوئیس می‌تواند برای محموله‌هایی که سرعت تحویل در آنها اهمیت دارد، مطرح باشد.

هلند و اهمیت حمل دریایی در تجارت با اروپا

هلند یکی از مهم‌ترین نقاط لجستیکی اروپا است و بندر روتردام نقش مهمی در ورود و خروج کالا در این قاره دارد. به همین دلیل، مسیرهای دریایی مرتبط با هلند برای بخشی از تجارت بین‌المللی اهمیت زیادی دارند.

اما شرایط فعلی منطقه نشان داده است که حمل دریایی بیش از گذشته به تحولات امنیتی وابسته است. کاهش تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و افزایش نگرانی‌های امنیتی در مسیرهای دریایی، می‌تواند زمان‌بندی و هزینه حمل را تحت تأثیر قرار دهد.

برای کالاهایی که وزن یا حجم بالایی دارند و محدودیت زمانی کمتری دارند، حمل دریایی همچنان می‌تواند یکی از روش‌های قابل بررسی باشد؛ اما در شرایط پرریسک، باید زمان احتمالی حمل و وضعیت مسیر پیش از ارسال بررسی شود.

در همین چارچوب، ارسال بار دریایی به هلند می‌تواند برای محموله‌هایی که از نظر وزن، حجم و زمان تحویل با حمل دریایی تناسب دارند، مورد توجه قرار گیرد.

افزایش هزینه حمل؛ یکی از آثار غیرمستقیم بحران

یکی از مهم‌ترین اثرات تنش‌های نظامی بر تجارت، الزاماً توقف کامل حمل‌ونقل نیست؛ بلکه افزایش هزینه و عدم قطعیت است.

افزایش قیمت سوخت، تغییر مسیر کشتی‌ها، افزایش هزینه بیمه، تأخیر در بنادر و نیاز به استفاده از مسیرهای جایگزین می‌تواند هزینه نهایی جابه‌جایی را افزایش دهد. در روزهای اخیر نیز بازار انرژی به دلیل نگرانی از اختلال در عرضه، نوسانات قابل توجهی داشته است. رویترز در ۱۵ سپتامبر گزارش داد که قیمت نفت برنت در واکنش به اختلالات عرضه به ۱۰۸.۷۵ دلار در هر بشکه رسید.

این تغییرات می‌تواند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم روی هزینه حمل کالا اثر بگذارد؛ هرچند میزان اثرگذاری برای هر مسیر و هر نوع محموله متفاوت است.

آیا تجارت ایران با اروپا متوقف می‌شود؟

شواهد موجود از توقف کامل تجارت ایران و اروپا حکایت نمی‌کند. تجارت همچنان ادامه دارد، اما شرایط انجام آن نسبت به دوره‌های عادی پیچیده‌تر شده است.

از یک طرف، شرکت‌های اروپایی و ایرانی با محدودیت‌های تحریمی و مالی مواجه هستند و از طرف دیگر، شرایط امنیتی منطقه می‌تواند مسیر حمل کالا را تحت تأثیر قرار دهد. اتحادیه اروپا نیز در مقررات و تحریم‌های خود حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل و تجارت را مورد توجه قرار داده است.

بنابراین در شرایط فعلی، تصمیم درباره نحوه ارسال کالا باید بر اساس مقصد، نوع محموله، وزن و حجم، زمان مورد انتظار برای تحویل و وضعیت روز مسیر گرفته شود.

آینده حمل‌ونقل کالا در شرایط پرتنش چگونه خواهد بود؟

ادامه تنش‌های منطقه‌ای می‌تواند شرکت‌های حمل‌ونقل را به سمت مدیریت ریسک، استفاده از مسیرهای جایگزین و برنامه‌ریزی دقیق‌تر سوق دهد. در چنین شرایطی ممکن است برای یک محموله، حمل زمینی مناسب‌تر باشد و برای محموله‌ای دیگر، حمل هوایی یا دریایی توجیه بیشتری داشته باشد.

در نهایت، جنگ و تنش سیاسی الزاماً به معنای توقف تجارت نیست؛ اما می‌تواند تجارت را پرهزینه‌تر، زمان‌برتر و وابسته‌تر به شرایط روز کند. کاهش تردد کشتی‌ها در هرمز در روزهای اخیر نمونه روشنی از تأثیر مستقیم تحولات امنیتی بر شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی است.

برای صاحبان کالا نیز پیام اصلی روشن است: در شرایطی که مسیرهای تجاری با عدم قطعیت بیشتری مواجه هستند، بررسی هم‌زمان روش‌های مختلف حمل و انتخاب مسیر بر اساس شرایط واقعی محموله، مقصد و مقررات روز، اهمیت بیشتری از گذشته دارد.

مجله خبری آوای زندگی

روسیه در مقابل آمریکا ایستاد: تحویل نفت به کوبا ادامه می‌یابد

شوک تورمی به اقتصاد آمریکا؛ تعطیلات تابستانی زیر سایه گرانی بیسابقه سوخت و مواد غذایی

جنجال تازه جام جهانی به خاطر تیم ملی فوتبال ایران؛ مکزیک در مقابل آمریکا ایستاد